Udostępnianie informacji z ewidencji gruntów

Skuteczność egzekucji zawsze warunkowana jest możliwością ustalenia przez wierzyciela danych dotyczących składników majątku dłużnika. Dotychczasowa praktyka organów w zakresie udzielania wierzycielom informacji na temat nieruchomości należących do dłużników była niejednolita, a w kilku orzeczeniach sądy administracyjne odmówiły wierzycielom takiego prawa. W uzasadnieniu wyroku z dnia 01.09.2011r., sygn. akt: OSK 1444/10, Naczelny Sąd Administracyjny przyjął jednak, iż organy winny udzielać wierzycielom  informacji w postaci wykazu nieruchomości należących do danej osoby, co potencjalnie może usprawnić poszukiwanie przez wierzycieli majątków dłużników.

W uzasadnieniu Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził: „przede wszystkim należy wskazać, że udzielanie informacji zawartych w operatach ewidencyjnych ewidencji gruntów i budynków (art. 24 w zw. z art. 20 ustawy – Prawo geodezyjne i kartograficzne) nie jest regulowane przez przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego o wydawaniu zaświadczeń (art. 217 § 1 i § 2 k.p.a.). W tym zakresie należy podzielić stanowisko wyrażone w wyroku NSA z dnia 20 listopada 2009 r., I OSK 189/09 (publ. ONSAiWSA 2011, nr 1, poz. 14), że regulacja zawarta w ustawie – Prawo geodezyjne i kartograficzne ma charakter szczególny w stosunku do regulacji Kodeksu postępowania administracyjnego w zakresie zaświadczeń, zatem przepisy art. 217 § 1 i 2 k.p.a. w zakresie uregulowanym w Prawie geodezyjnym i kartograficznym nie mają zastosowania do wydawania wypisów i wyrysów z ewidencji gruntów i budynków, o jakich mowa w art. 24 ust. 3 Prawa geodezyjnego i kartograficznego oraz informacji o gruntach, budynkach i lokalach, o jakich mowa w art. 24 ust. 2 tej ustawy. Dokumenty te należy uznać za informacje publiczne wydawane na podstawie wymienionych przepisów ustawy z 17 maja 1989 r. – Prawo geodezyjne i kartograficzne.

Zgodnie z przepisami art. 24 ust. 2 i ust. 4 wymienionej ustawy informacje zawarte w operatach ewidencyjnych zakładanych dla gruntów i budynków są w zasadzie jawne i każdy – z zastrzeżeniem ust. 5 tegoż artykułu – może żądać ich udostępnienia. Szczególnej ochronie podlegają natomiast wynikające z ewidencji gruntów dane osobowe podmiotów, będących właścicielami lub innych osób posiadających prawa do tych nieruchomości (art. 24 ust. 5 w zw. z art. 20 ust. 2 pkt 1 i art. 51 p.g.i k.). Dane te są udostępniane na zasadach określonych przepisami art. 24 ust. 5 wym. wyżej ustawy określonym tam podmiotom. Są to właściciele i inne osoby władające gruntami, budynkami lub lokalami, których dotyczy informacja (pkt 1 art. 24 ust. 5), organy administracji publicznej i inne podmioty realizujące zadania publiczne związane z nieruchomościami, których dotyczy informacja (pkt 2) oraz inne podmioty niż wymienione w pkt 1 i 2, które mają interes prawny w tym zakresie (pkt 3 art. 24 ust. 5 p.g.i.k.).

Naczelny Sąd Administracyjny uznał, iż strona skarżąca wykazała w rozpoznawanej sprawie swój interes prawny do uzyskania żądanej informacji o należących do dłużniczki (…) nieruchomościach. Żądający tej informacji (…) jest zarówno wierzycielem jak i organem prowadzącym egzekucję administracyjną (…).

"Skuteczna egzekucja prawa jest jednym z najważniejszych zadań demokratycznego państwa prawa. Wszelkie ustawy szczególne, które wprowadzają tajemnice dotyczące niektórych informacji i danych nie mogą chronić zachowań naruszających prawo, jakim jest uchylenie się od egzekucji należności przez dłużników" (wyrok WSA w Gdańsku z 3 kwietnia 2008 r., I SA/Gd 547/07, Lex nr 567099). Wychodząc z tego samego założenia WSA w Poznaniu wyrokiem z 3 marca 2010 r., IV SA/Po 802/09, niepubl.) w identycznej – jak niniejsza – sprawie prawomocnie uwzględnił skargę na odmowę udzielenia informacji z ewidencji gruntów o majątku dłużnika.”

Ewa Wyszyńska